De impact van LOD op BIM-modellen

November 22, 2018

Het zijn termen die men vaak in BIM-projecten tegenkomt: level of development, level of detail en level of information. De termen zijn niet vastgelegd in een wet of norm, maar bedacht om de communicatie binnen een BIM-project beter te laten verlopen. In de praktijk blijkt echter dat de termen juist vaak verwarring veroorzaken.

Het gewenste LOD lijkt misschien op een simpel getal, maar de interpretatie ervan heeft veel invloed op de grootte van een model en de hoeveelheid werk van modelleurs. Om misverstanden te voorkomen, is het belangrijk om goed te begrijpen wat de drie termen precies inhouden en wat er met de verschillende levels bedoeld wordt.

Om te beginnen, wat is LOD?

De term LOD staat voor Level of Development en is bedoeld om de communicatie binnen bouwprojecten te verbeteren. Level of development wordt vaak afgekort met LOD en wordt vaak genoemd in BIM-gerelateerde documenten zoals het BIM-protocol. Het ontwikkelingsniveau kan het best worden uitgelegd als de mate van de betrouwbaarheid van uw model. Het is de mate waarin de geometrie van een element en de bijbehorende (niet-grafische) informatie is doordacht. Hoe hoger het ontwikkelingsniveau, hoe meer men op het model kan vertrouwen. Merk op dat LOD niets zegt over de benodigde hoeveelheid informatie en dat zowel grafische als niet-grafische informatie kan bijdragen aan de betrouwbaarheid van een model.

 

Wat de verschillende LOD levels betekenen voor uw installatieontwerp

Om de verschillende LOD-niveaus, van LOD 100 tot LOD 500, te verduidelijken, heeft het BIMForum de Level of Development Specification gecreëerd. Deze niveaus kunnen worden gebruikt als richtlijnen en om verwachtingen duidelijk te maken. Hoe hoger de vereiste LOD, hoe meer tijd en moeite u waarschijnlijk moet besteden aan uw installatiemodel. Dit is wat de verschillende LOD-niveau's betekenen: 

LOD 100 - Conceptueel ontwerp

Op dit niveau worden elementen niet geometrisch weergegeven: de exacte locatie, vorm of grootte van een element kan niet worden afgeleid uit het model. In plaats daarvan worden elementen weergegeven met symbolen of een andere generieke representatie. 

LOD 200 - Ontwerpontwikkeling

Volgens de specificatie van het BIMForum zijn elementen op LOD 200 vertegenwoordigd met generieke plaatshouders. De grootte en vorm van elementen en systemen worden bij benadering getoond. Op dit niveau krijgt het team een idee van de vorm en richting van de leidingen. Het is echter niet mogelijk om uitspraken te doen over bijvoorbeeld de exacte lengte van een pijp.

LOD 300 - Documentatie

Op dit punt bevat het model informatie over de grootte, vorm, locatie, oriëntatie en hoeveelheid van de elementen - en deze informatie kan direct vanuit het model worden gemeten. Het is niet nodig om de afmetingen op te zoeken in notities of call-outs. Afmetingen kunnen direct uit de geometrie worden afgeleid. Bij LOD 300 is het nulpunt van een project gedefinieerd en de locatie van elementen is nauwkeurig ten opzichte van dit nulpunt.

LOD 350 - Modelcoördinatie

Voor modellering en coördinatie is LOD 350 vaak vereist. Op dit niveau zijn onderdelen die nodig zijn voor de coördinatie met andere bouwsystemen in het model opgenomen. Dit betekent dat de raakvlakken met andere gebouwsystemen grafisch worden weergegeven. In dit stadium worden bijvoorbeeld hangers opgenomen om te laten zien hoe een systeem met het plafond is verbonden, of op plaatsen waar een pijp een muur kruist, worden er wandsparingen verwerkt. Deze informatie kan al op de bouwplaats worden gebruikt, bijvoorbeeld om punten uit te zetten. 

LOD 400 - Klaar voor de bouw

Op dit niveau is specifieke systeeminformatie aanwezig en zijn elementen gemodelleerd met de nodige details en precise voor de fabricage van de onderdelen. Er is grafische en niet-grafische informatie die gebruikt kan worden voor fabricage-, montage- en installatieprocessen. Op dit punt kunnen prefab sheets en zaaglijsten via het model worden gegenereerd en kunnen componenten worden besteld. Een model op dit LOD-niveau is klaar voor constructie.

LOD 500 - Geverifieerd 

Als uw model wordt gebruikt voor facilitair management, wordt u waarschijnlijk gevraagd om uw systemen te modelleren op LOD 500. Dit niveau betekent dat de elementen in het model in het veld zijn geverifieerd. De afmetingen, locatie, hoeveelheid en oriëntatie van de HVAC-elementen zijn na oplevering in het gebouw zelf gecontroleerd. As-built modellen horen hiertussen. Merk op dat dit niet betekent dat de systemen meer informatie of details bevatten. Een LOD 500 model kan er hetzelfde uitzien als LOD 400. Het verschil is dat bij LOD 500 het model ter plaatse is geverifieerd - en dus een hoger betrouwbaarheidsniveau heeft.
 

Lean omgaan met LOD

Het level of development omvat dus zowel de grafische weergave van de family als het niveau van de informatie welke aan de family gekoppeld is. Om ervoor te zorgen dat modellen niet onnodig zwaar worden en om verwarring te voorkomen, is het handig om in afspraken onderscheid te maken tussen LOD (Level of Development, lod (level of detail) en loi (level of information). 

Level of detail [lod]

Als we praten over het level of detail hebben we het enkel over de grafische weergave van de family. Een family met een laag level of detail heeft bijvoorbeeld een simpele geometrische vorm zoals een kubus of een cilinder en zal geen gespecificeerd materiaal bevatten. Het level of detail zegt, anders dan het level of development, niets over de informatie welke aan de family is gekoppeld.

Level of information [loi]

Informatie speelt een zeer grote rol in een BIM-project. Het level of information wordt gebruikt om aan te duiden wat het niveau is van de informatie welke aan een family gekoppeld is. Een family met een zeer hoog level of information bevat bijvoorbeeld fabrikant-specifieke datasheets en een onderhoudsinstructie.

De drie termen LOD, lod en loi zijn hulpmiddelen om goede afspraken te maken met de overige partijen in het project. Door verder te denken dan enkel het level of development wordt voorkomen dat data (grafisch of informatief) aan het model wordt toegevoegd die niet wordt benut. Het is bijvoorbeeld goed denkbaar om voor een project waarin wordt gevraagd om LOD500 (in verband met onderhoud), voor te stellen om het level of detail op een lager niveau te modelleren dan het level of information. Daarbij is het van belang om in het BIM-protocol te beschrijven wat er dan precies onder de diverse loi-, lod- en LOD-niveaus valt. Op deze manier wordt duidelijk welke informatie er echt toe doet, wat er van elkaar verwacht wordt en kan de samenwerking echt beginnen.

Vorig artikel
5 Dingen die u moet weten over BIM content
5 Dingen die u moet weten over BIM content

Het belangrijkste BIM-doel van fabrikanten is het leveren van gebruiksvriendelijke en kwalitatief hoogwaard...

Volgend artikel
De CAD-revolutie in de bouw
De CAD-revolutie in de bouw

Van pen en tekentafel naar 3D-, 4D- of zelfs 5D-BIM: CAD heeft de manier van werken in de bouw is in korte ...


Bouw kennis op met Constructible

MELD U AAN!